Ekran Okuyucu Uyumlu Teklif ve Poliçe Tabloları Tasarlamak

Acente yazılımının en çok kullanılan ekranlarından bazıları tablolardır: Teklif karşılaştırma sonuçları, poliçe listeleri, tahsilat hareketleri ve yenileme takvimleri. Gören bir kullanıcı için bu tablolar bir bakışta taranabilir; satır ve sütun başlıkları, hücrelerin anlamını otomatik olarak çağrıştırır. Ekran okuyucu kullanan bir kullanıcı için ise aynı tablo, doğru kurulmadığında birbirinden kopuk bir hücre dizisine dönüşür.

Ekran okuyucular, ekrandaki içeriği sesli olarak ya da kabartma ekran aracılığıyla aktaran yardımcı teknolojilerdir. Görme engelli ya da az gören kullanıcılar, acente ofislerinde de bu araçlarla çalışabilir. Tabloların bu araçlarla uyumlu olması hem kapsayıcılık hem de yazılımın kalitesi açısından temel bir gerekliliktir.

Görsel Tablo ile Anlamsal Tablo Arasındaki Fark

Modern arayüzlerde tablolar bazen gerçek tablo yapısı yerine, ızgara biçiminde dizilmiş kutularla oluşturulur. Ekranda sonuç aynı görünür; ancak yardımcı teknolojiler bu kutuların bir tablo olduğunu, hangi hücrenin hangi başlığa ait olduğunu bilemez. Kullanıcı bir hücreye geldiğinde yalnızca "4.250" gibi bir değer duyar; bunun hangi sigorta şirketinin hangi teminatına ait olduğunu öğrenemez.

Bu nedenle tablo verisi, anlamsal tablo öğeleriyle kurulmalıdır: Tablo başlığı, sütun başlıkları, gerekiyorsa satır başlıkları ve veri hücreleri. Görsel stil bu yapının üzerine istenildiği gibi uygulanabilir.

Temel Kurallar

1. Her tablonun bir başlığı olmalı

Tablonun ne gösterdiğini anlatan kısa bir başlık, ekran okuyucu kullanıcısının tabloya girmeden önce içeriği anlamasını sağlar. Örneğin "Kasko teklif sonuçları" ya da "Bu ay yenilenecek poliçeler" gibi bir başlık, sayfada birden fazla tablo olduğunda gezinmeyi kolaylaştırır.

2. Sütun başlıkları tanımlı olmalı

Sütun başlıkları, veri hücreleriyle programatik olarak ilişkilendirilmelidir. Böylece kullanıcı bir hücreye geldiğinde ekran okuyucu önce sütun başlığını, ardından değeri okur.

3. Satır başlığı belirlenmeli

Teklif karşılaştırma tablosunda her satır bir sigorta şirketini temsil ediyorsa, şirket adının bulunduğu hücre satır başlığı olarak tanımlanmalıdır. Böylece kullanıcı satır boyunca ilerlerken hangi şirketin değerlerini dinlediğini kaybetmez.

4. Birleştirilmiş hücrelerden kaçınılmalı

Karmaşık başlık yapıları ve birleştirilmiş hücreler, yardımcı teknolojiler için yorumlanması zor tablolar üretir. Mümkünse tablo daha basit parçalara ayrılmalı ya da her hücrenin başlık ilişkisi açıkça tanımlanmalıdır.

Teklif Karşılaştırma Tablolarına Özgü Noktalar

Teklif sonuç ekranları, acente yazılımlarının en yoğun tablolarıdır. Trafik, kasko ve DASK akışları ayrı sorgulardan gelir ve her birinin sonuç tablosunda farklı sütunlar bulunabilir. Bu tablolarda erişilebilirlik için şunlara dikkat edilmelidir:

• Durum hücreleri: "Teklif bekleniyor", "Teklif alınamadı" gibi durumlar yalnızca bir simge ya da renkle değil, metinle de belirtilmelidir.
• Canlı güncellemeler: Sigorta şirketlerinden gelen sonuçlar tabloya kademeli olarak ekleniyorsa, bu güncellemeler kullanıcıyı her satırda bölmeden, özetleyici bir duyuruyla bildirilmelidir. Örneğin "Yeni teklif sonuçları eklendi" gibi.
• Seçim işlemleri: Bir teklifi seçmek için kullanılan düğme ya da onay kutusu, hangi satıra ait olduğunu belirten erişilebilir bir ada sahip olmalıdır; yalnızca "Seç" yazan bir düğme yeterli değildir.
• Sıralama: Kullanıcı tabloyu sıraladığında, hangi sütuna göre ve hangi yönde sıralandığı başlıkta belirtilmelidir.

Poliçe ve Tahsilat Listeleri

Uzun listelerde sayfalama ya da sonsuz kaydırma kullanılır. Sonsuz kaydırma, ekran okuyucu ve klavye kullanıcıları için sorunlu olabilir: Yeni satırlar yüklendikçe sayfa sonu sürekli kayar ve listenin altındaki öğelere ulaşmak zorlaşır. Sayfalama ya da "daha fazla göster" düğmesi, kontrolü kullanıcıya bırakan daha öngörülebilir çözümlerdir.

Ayrıca satır içi eylemler, örneğin "Poliçeyi aç", "Belgeyi indir" ve "Hatırlatma ekle", her satırda aynı sırayla bulunmalı ve hangi kayıtla ilgili olduklarını erişilebilir adlarıyla belirtmelidir.

Mobil Görünümde Tablolar

Dar ekranlarda geniş tablolar genellikle kart görünümüne dönüştürülür. Bu dönüşüm yapılırken anlamsal ilişkiler korunmalıdır: Her kartta alan adı ve değeri birlikte okunmalı, kartın başlığı satır başlığının işlevini görmelidir. Mobil uygulamada mobil işletim sistemlerinin kendi ekran okuyucularıyla yapılan testler, bu dönüşümün doğru çalışıp çalışmadığını gösterir.

Filtre ve Arama Alanları

Tabloların üzerinde yer alan filtreler de erişilebilirliğin parçasıdır. Her filtre alanının görünür bir etiketi olmalı, filtre uygulandığında tablodaki sonuç sayısı kullanıcıya duyurulmalıdır. "Filtrele" düğmesine basıldıktan sonra kullanıcının sonucun değişip değişmediğini anlayamaması, ekran okuyucu kullanıcıları için sık karşılaşılan bir sorundur.

Nasıl Test Edilir?

Tabloların erişilebilirliğini değerlendirmek için birkaç yöntem birlikte kullanılabilir:

1. Otomatik erişilebilirlik denetim araçlarıyla eksik başlık ve etiketlerin taranması,
2. Masaüstü ve mobil ekran okuyucularla tablonun baştan sona dinlenmesi,
3. Yalnızca klavye kullanılarak tabloda gezinme ve satır içi eylemlerin denenmesi,
4. Mümkünse ekran okuyucuyu günlük olarak kullanan kişilerle kısa görüşmeler yapılması.

Otomatik araçlar yapısal eksikleri bulur, ancak tablonun anlaşılır olup olmadığını yalnızca gerçek kullanım gösterir.

Erişilebilir Tablo, Daha İyi Tablo

Ekran okuyucu uyumu için yapılan düzenlemelerin çoğu, tüm kullanıcılar için de faydalıdır. Net başlıklar, metinle belirtilen durumlar, tutarlı satır eylemleri ve öngörülebilir sayfalama, yoğun tempoda çalışan acente ekipleri için de tabloyu daha kolay okunur hale getirir. Ayrıca anlamsal yapıyla kurulan tablolar, verinin dışa aktarılması ve otomatik testlerin yazılması gibi teknik işleri de kolaylaştırır.

Kısa bir kontrol listesi

• Tablonun başlığı var mı ve içeriği tarif ediyor mu?
• Sütun ve satır başlıkları programatik olarak tanımlı mı?
• Durumlar metinle de ifade ediliyor mu?
• Satır içi düğmeler hangi kayda ait olduklarını belirtiyor mu?
• Kademeli gelen sonuçlar kullanıcıyı bölmeden duyuruluyor mu?

InsureHub'da teklif sonuç ekranlarını ve CRM listelerini anlamsal yapıya dayalı olarak kurmayı hedefliyoruz. Ekranları kendi kullanım senaryolarınızla incelemek için demo talebi oluşturabilirsiniz.